ÖZEL ALTINYILDIZ KOLEJI
TUBİTAK PROJESİ
PROJENİN ADI
ATIKSULARDAKİ AĞIR METAL İYONLARININ DÜŞÜK MALİYETLİ DOĞAL ADSORBANTLAR
KULLANILARAK GİDERİLMESİNİN ARAŞTIRILMASI
Hazırlayan :
Çağrı TAŞPINAR - Ahmet DİRİCAN
Danışman Öğretmen : Özkan KILINÇ
PROJE ÖZETİ
Atık suların fiziksel ve kimyasal yollarla temizlenmesi ekonomik ve
teknolojik olarak yüksek yatırımlar gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı
atık sulardaki ağır metallerin kabak çekirdeği kabuğu ile en ekonomik yoldan
arıtılmasını araştırmaktır.
Öncelikle laboratuvar ortamında KurşunII , ÇinkoII, KadmiyumII ve BakırII
iyonlarının 10ˉ³ Molar standart çözeltileri hazırlandı. Bu çözeltilerden
50’şer ml alınıp içerisine kabak çekirdeği atılarak numune çözeltileri
hazırlandı. Kabak çekirdeği kabuğunun atılmasından hemen sonra 48 ve 96 saat
sonra diferansiyel puls polarografi cihazında ölçümler yapıldı. Doğrusal
olarak artan potansiyele karşı çözelti içindeki iyon derişimiyle doğru
orantılı akım oluştu. Oluşan akımlardan yararlanarak numunedeki KadmiyumII,
KurşunII , ÇinkoII ve BakırII’nin derişimleri belirlendi. Numunelerdeki
tayin edilecek iyonların derişimi standart ekleme yoluyla bulundu.
Potanstiyostatta damlayan civa elektrotla doymuş kalomel elektrot arasına
doğrusal artan potansiyel uygulanırken, karşıt elektrotla damlayan civa
elektrot arasında oluşan akım alınmıştır.
Ağır metallerin üzüm çekirdeği, ceviz kabuğu ve kabak çekirdeği kabuğu
içerisindeki çözeltileri hazırlanıp bekletildiğinde 48 saat sonra üzüm
çekirdeği olan çözeltinin kurtlandığı görüldü. Böyle bir çözeltide arıtım
yapılamayacağından üzüm çekirdeği ile çalışılmaktan vazgeçildi ve yapılan
çekimler sonucunda kabak çekirdeğinin ağır metalleri adsorplama
özelliklerinin çok fazla olduğu görülüp çalışmalar kabak çekirdeği kabuğu
üzerine yoğunlaştırıldı.
Bu çalışma ile kabak çekirdeği kabuğunun, atık sularda bulunan Kadmiyum
metalini %10’dan %89,5’e kadar arıtabildiği, Kurşun metalini %58’ den %91’e
kadar arıtabildiği, Çinko ve Bakır metallerini de %50’den %60 ve %88’e kadar
arıtabildiği belirlenmiştir. Hem çevre hem de kaynakların ekonomikliği ve
uygulanabilirliği açısından atık suların ağır metallerden arıtılmasında çok
yeni, farklı bir uygulama alanı araştırılmış ve çok sevindirici olumlu
sonuçlar bulunmuştur.